ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ 3 Μαρτίου 1957: “Σήμερα θα μάθετε πως πεθαίνουν οι Έλληνες

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου ότι είχε πει στη ζωή του το έπραξε. Δυο φράσεις του έχουν μείνει στην ιστορία. Η πρώτη:

«Στην εσχάτην ανάγκην θα αγωνιστώ και θα πεθάνω σαν Έλληνας, αλλά ζωντανόν δεν θα με πιάσουν».

Και η δεύτερη τη τελευταία ημέρα της ζωής του:

Μέχρι σήμερα μαθαίνατε πώς πολεμούν οι Έλληνες. Σήμερα θα μάθετε και πως πεθαίνουν.

Σαν σήμερα ο ήρωας Γρηγόρης Αυξεντίου πολεμώντας μόνος, περικυκλωμένος από 60 Άγγλους ,έπεφτε νεκρός. Ήταν το τέλος ενός ανθρώπου που απέδειξε ότι ο ηρωϊσμός δεν είναι θεωρία ,λόγια και κραυγές, αλλά αποφάσεις και πράξεις.

Ήρθε στην Ελλάδα για να γίνει στρατιωτικός. Το 1949 απέτυχε στις εξετάσεις της Σχολής Ευελπίδων και γράφτηκε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών του Ελληνικού Στρατού και έλαβε κατάρτιση ανθυπολοχαγού.

Τον Ιανουάριο του 1955 μυήθηκε στην Ε.Ο.Κ.Α. (Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών, με κύριο στόχο την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα) από τον Ανδρέα Αζίνα και είχε την πρώτη του επαφή με το Γρίβα στις 20/1/1955, που ήταν αρχηγός της Ε.Ο.Κ.Α. και μπήκε στον αγώνα κατά των Άγγλων.
Αντί του καθιερωμένου όρκου, ο Γεώργιος Γρίβας Διγενής δέχτηκε τον λόγο της στρατιωτικής τιμής του Αυξεντίου.
Την άνοιξη του ιδίου χρόνου συμμετείχε στις επιθέσεις κατά της Ηλεκτρικής Εταιρείας και του Ραδιοφωνικού Σταθμού της Λευκωσίας.

Μέσα στην Οργάνωση πήρε το κωδικό όνομα «Ζήδρος» (το αγωνιστικό του ψευδώνυμο παρέπεμπε στο Ζήδρο, το Δυτικομακεδόνα κλεφταρματολό επί Τουρκοκρατίας.)

Ήταν ο υπ” αριθμόν ένα καταζητούμενος από τους Άγγλους, οι οποίοι τον επικήρυξαν αρχικά με 250 λίρες και στην συνέχεια, με το υπέρογκο για την εποχή, ποσό των 5.000 λιρών, επειδή ανατίναξε αγγλικές περιουσίες

Η δράση του ήταν πλούσια τόσο στον Πενταδάκτυλο όπου είχε καταφύγει όσο και στο όρος Τρόοδος .
Κρυφά παντρεύτηκε και κάτω από μυθιστορηματικές συνθήκες την ως τότε μνηστή του Βασιλεία Παναγή, μια νύχτα στο μοναστήρι του Αχειροποιήτου στις 10/6/1955.

Το Πάσχα του 1956 βρίσκει τον ήρωα ν’ αναρρώνει στο ιστορικό (ιδρύθηκε το 1148) μοναστήρι του Μαχαιρά, μετά από εγχείρηση. Εκεί συνέβη και το πρωτοφανές της εμφάνισής του ενώπιον των διωκτών του, όταν πάνω από 100 Άγγλοι αξιωματικοί και στρατιώτες έζωσαν το μοναστήρι. Μεταμφιεσμένος σε καλόγερο, με γενειάδα και ράσο, ο Γρηγόρης Αυξεντίου παρουσιάστηκε και συστήθηκε στον Άγγλο επικεφαλής αξιωματικό ως ο «πάτερ-Xρύσανθος» και στην συνέχεια τους…κέρασε.

Στις 31 Δεκεμβρίου του 1956, παραμονή Πρωτοχρονιάς, κυκλώνεται μαζί με τα παλικάρια του στο χωριό Ζωοπηγή και ακολουθεί σφοδρή σύγκρουση. Ο Αυξεντίου τραυματίζεται, αλλά διαφεύγει, αφήνει όμως νεκρό πίσω, τον συναγωνιστή του Μάκη Γεωργάλλα.

Την 1η Μαρτίου του 1957, οι Άγγλοι ξαναεισβάλλουν στο μοναστήρι του Μαχαιρά. Υποβάλουν σ’ εξαντλητική ανάκριση τον αγωγιάτη της Μονής και τον αναγκάζουν ν’ αποκαλύψει ότι ο Αυξεντίου έχει κατασκευάσει καταφύγιο-κρύπτη ένα χιλιόμετρο πιο κάτω.

Στις 3 Μαρτίου 1957, Άγγλοι στρατιώτες περικύκλωσαν το κρησφύγετό του κοντά στον Μαχαιρά.

Ο Γρηγόρης φώναξε τότε:
«Σύντροφοι, ο θεός να με βγάλει ψεύτη, προδοθήκαμε».
«Αρχηγέ, μαζί σου και στον θάνατο» ψιθύρισαν όλοι.

Η μάχη κράτησε για ώρες. Στην ομάδα του ήταν οι Ανδρέας Στυλιανού, Αυγουστής Ευσταθίου, Αντώνης Παπαδόπουλος και Φειδίας Συμεωνίδης, τους οποίους, όμως, διέταξε να βγουν από το κρησφύγετο και να παραδοθούν για να σωθούν, ενώ αυτός έμεινε και πολέμησε μόνος επί 10 ώρες τους εχθρούς, τραυματισμένος από θραύσμα χειροβομβίδας.

Ο ίδιος αποφασισμένος να μην πέσει ζωντανός στα χέρια των Άγγλων και αν χρειαστεί να θυσιαστεί τους είπε επί λέξη:

Μέχρι σήμερα μαθαίνατε πώς πολεμούν οι Έλληνες. Σήμερα θα μάθετε και πως πεθαίνουν. Τέσσερις στρατιώτες όρμησαν μέσα στην σπηλιά. Ο Αυξεντίου απάντησε με καταιγιστικά πυρά. Οι τρεις Βρετανοί οπισθοχώρησαν έντρομοι, ο τέταρτος, ένας δεκανέας, έπεσε νεκρός.

Σύμφωνα με μαρτυρία του συμπολεμιστή του Αυγουστή Ευσταθίου, που μετά τη ρίψη χειροβομβίδας στο κρησφύγετο επέστρεψε, με υπόδειξη των Άγγλων, για να διακριβώσει αν ο Αυξεντίου ήταν ζωντανός και να τον πείσει να παραδοθεί.

Ο Αυγουστής προτίμησε να μείνει μαζί με τον αρχηγό του.
Ο Γρηγόρης φώναξε: «Τώρα είμαστε δύο. Ελάτε να μας πάρετε». Και η μάχη συνεχίστηκε ως το απόγευμα. Προσπάθειά τους ήταν να κρατήσουν τη μάχη μέχρι να νυχτώσει και επωφελούμενοι από το σκοτάδι να διαφύγουν.

Οι Άγγλοι στρατιώτες, που αντιλήφθηκαν τον σκοπό τους, περιέλουσαν το κρησφύγετο με βενζίνη, το πυρπόλησαν και έκαψαν ζωντανό τον Αυξεντίου, ενώ ο Αυγουστής Ευσταθίου, με βαριά εγκαύματα, επιχειρεί έξοδο και συλλαμβάνεται.

Το περασμένο Οκτώβριο με τροπολογία ο ΥΕΘΑ Πάνος Καμμένος απένειμε μετά θάνατον το βαθμό του Αντιστρατήγου στον Γρηγόρη Αυξεντίου

militaire.gr 

Αποκαλυπτήρια μνημείου στη Σαλαμίνα για Έλληνα πλοίαρχο που συμμετείχε στην ΕΟΚΑ

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΛΟΥΚΑΣ


Τα αποκαλυπτήρια του μνημείου του Σαλαμίνιου Ευάγγελου Κ. Λουκά (Κουταλιανός), πλοιάρχου του Εμπορικού Ναυτικού (1905 – 1983) ο οποίος συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση (1941 – 1945) αλλά και στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ (1955 – 1959) πραγματοποίησαν από κοινού ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας Δημήτρης Βίτσας και ο Υπουργός Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας Χριστόφορος Φωκαΐδης στην Σαλαμίνα.


Ο κ. Βίτσας υπογράμμισε στο σύντομο χαιρετισμό του ότι η «υπενθύμιση της ηρωικής αντίστασης και της πίστης στην ελευθερία, διαχρονικά αποτελούν τα νήματα τα οποία ενώνουν, μέσα στους αιώνες τους Ελλαδίτες με τους Κύπριους αδελφούς τους». Και πρόσθεσε: «Είναι ιερό καθήκον και ύψιστη υποχρέωση ο αγώνας μας για τα ιδανικά της αξιοπρέπειας, της αντίστασης, της αυτοθυσίας".

Πηγή: http://www.newsbomb.com.cy

Ευάγγελος Λουκάς – Κουταλιανός

Αναφορά στον «καπετάν Βαγγέλη» και στη σύλληψή του, ως πλοιάρχου του καϊκιού «Άγιος Γεώργιος», στις 25 Ιανουαρίου 1955, είχαμε κάνει από αυτή τη στήλη στην 60ή επέτειο των γεγονότων που διαδραματίστηκαν στην ακτή Ροδαφίνια της Χλώρακας. Τότε συνελήφθηκαν, μεταφέροντας οπλισμό και πυρομαχικά για τον υπό προετοιμασία απελευθερωτικό αγώνα, ο Κουταλιανός, ο ιδιοκτήτης του καϊκιού Α. Μέλλος, από τον Πόρο, ο Α. Καραδήμας από τη Λιβαδειά, και οι ναύτες Μ. Χριστοδουλάκης από τη Νικήτη Χαλκιδικής και Μ. Αλιφραγκής από τη Σαντορίνη. Μαζί τους συνελήφθησαν η ομάδα υποδοχής, όλοι Χλωρακιώτες, και ο δικηγόρος Σωκράτης Λοϊζίδης, στενός συνεργάτης του Γεωργίου Γρίβα, που επρόκειτο να επιστρέψει στην Ελλάδα. Ήταν το δεύτερο ταξίδι του Βαγγέλη Λουκά με οπλισμό προς την Κύπρο, αφού ήταν καπετάνιος και στο «Σειρήν», που τον Μάρτιο του 1954 μετέφερε τα πρώτα όπλα για τον κυπριακό αγώνα, στις ίδιες ακτές.

Ο καπετάνιος Ευάγγελος Λουκάς (1905-1983) από τη Σαλαμίνα, ήταν ένας από τους Έλληνες ναυτικούς που το 1941-1942 είχε προσφέρει, με αυτοθυσία, τις υπηρεσίες του στη διαφυγή στρατιωτικών του βρετανικού εκστρατευτικού σώματος, από την κατακτημένη από τους Ναζί Ελλάδα, στην Τουρκία και στη Μέση Ανατολή. Αργότερα, στρατολογήθηκε από τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες που έδρευαν στη Σμύρνη, αναλαμβάνοντας τη διαφυγή Ελλήνων για τη Μέση Ανατολή, αλλά και μεταφορά οπλισμού στην κατεχόμενη Ελλάδα, για την αντίσταση κατά της φασιστικής κατοχής.

Δέκα περίπου χρόνια αργότερα, ανέλαβε ανάλογους κινδύνους υπέρ της Κύπρου. Γράφει ο Ανδρέας Αζίνας, υπεύθυνος από την πλευρά των Κυπρίων για τη μεταφορά του οπλισμού, στον πρώτο τόμο του βιβλίου του «50 χρόνια σιωπής. Η ώρα της αλήθειας», για την απάντηση του Ε. Λουκά, όταν τον ενημέρωσαν για τη διαδικασία πληρωμής του, για την αποστολή του στην Κύπρο: «Εγώ δεν θέλω λεφτά, ούτε πάω για λεφτά. Πάω γιατί μου γουστάρει, για τα αδέλφια μας. Δεν συζητάω για λεφτά. Έχω μπέσα εγώ.»

Ανάλογη απάντηση έδωσε ο Κουταλιανός και στη δίκη των συλληφθέντων του «Αγίου Γεωργίου», που συνέπεσε με την έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ και προκάλεσε τεράστιο ενδιαφέρον. Όταν του ζητήθηκε από τον πρόεδρο του Κακουργιοδικείου να μιλήσει πριν από την επιβολή της ποινής του, δήλωσε: «Ως Έλλην έπραξα το καθήκον μου και είχον ιεράν υποχρέωσιν να βοηθήσω τους αδελφούς μου της νήσου Κύπρου». Καταδικάστηκε σε φυλάκιση τεσσάρων χρόνων. Όπως είπε ο Βρετανός αρχιδικαστής, το δικαστήριο έλαβε υπόψη τα πιστοποιητικά του για την υπηρεσία του στον συμμαχικό αγώνα και τον ρόλο του στη διάσωση συμμάχων στρατιωτών.

Ο καπετάν Βαγγέλης αφού εξέτισε όλη σχεδόν την ποινή του, επέστρεψε στη Σαλαμίνα το 1959. Διατήρησε άσβεστη την αγάπη του για την Κύπρο, και την μετέδωσε και στην οικογένειά του. Αρνήθηκε να πάρει αποζημίωση, και το 1974 πρόσφερε τη σύνταξή του υπέρ των Κυπρίων προσφύγων. Η προτομή του, σε μια μικρή πλατεία της γενέτειράς του, θα θυμίζει έναν ανιδιοτελή Έλληνα μιας άλλης, μακρινής εποχής. Από αυτούς που η κοινωνία μας έχει τόσο πολύ ανάγκη σήμερα…

Δημοσιεύθηκε στην εφημ. «Ο Φιλελεύθερος» στις 4 Ιουνίου 2016

Στη φωτογραφία, από τη δίκη του “Αγίου Γεωργίου”, ο καπετάν Ε. Λουκάς Κουταλιανός σε πρώτο πλάνο.